.....................Σελίδα για την εκπαίδευση, την παιδεία, τον πολιτισμό, την λαογραφία............
..................................................................................."Η συμφιλίωση των πολιτισμών περνά μέσα από την οικουμενικότητα της Παιδείας"
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Με τον όρο παιδεία εννοούμε την απασχόληση με το παιδί και κυρίως την παιδαγωγική ενέργεια την οποία καταβάλλει η οικογένεια και η πολιτεία για την ανατροφή , την εκπαίδευση και τη μόρφωση του παιδιού. Στη φράση εγκύκλια παιδεία η λέξη παιδεία χρησιμοποιείται με την εξής σημασία: «Ο κύκλος των γνώσεων και των δεξιοτήτων, που πρέπει να δίνονται και να καλλιεργούνται με τη διδασκαλία και συνεπώς να αποτελούν το αντικείμενο της παιδείας».

Σύμφωνα με την κοινωνιολογική προσέγγιση του όρου, "παιδεία" ορίζουμε τη μετάφραση των πολιτιστικών στοιχείων, ώστε να διασφαλίζεται η συνέχεια και η διάρκεια του συστήματος στο πολιτιστικό επίπεδο που έχει επιτευχθεί απ' την προηγούμενη γενιά και ώστε να μην υπάρχει η πιθανότητα παλινδρόμησης σε παλαιότερα στάδια............. Από τη Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

«Πολιτεία που δεν έχει σαν βάση της την παιδεία, είναι οικοδομή πάνω στην άμμο».

Αδαμάντιος Κοραής (1748 – 1833)

γιατρός και φιλόλογος, από τους πρωτεργάτες του νεοελληνικού διαφωτισμού.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Πέμπτη 17 Οκτωβρίου 2013

Το γράμμα 16χρονου στον υπουργό Παιδείας -Τι σημαίνει να έχεις μάνα αναπληρώτρια



Το γράμμα ενός μαθητή της πρώτης Λυκείου δημοσιεύει μπλογκ για εκπαιδευτικούς, με παραλήπτη τον υπουργό Παιδείας Κωνσταντίνο Αρβανιτόπουλό. Ο νεαρός εξιστορεί στον υπουργό την «ατυχία» του να έχεις μητέρα αναπληρώτρια καθηγήτρια καθώς περιγράφει με γλαφυρό τρόπο το γολγοθά της διαρκούς μετακίνησης και αβεβαιότητας για το εργασιακό της μέλλον.

«Κι εγώ μαθητής είμαι αλλά έχω την ατυχία να μην έχω μάνα υπουργό.
Η δική μου μητέρα είναι μια απ” αυτούς που λες πως δε σε νοιάζουν γιατί εσύ νοιάζεσαι μόνο για μας τους μαθητές. Είμαι γιος αναπληρώτριας κι επειδή μάλλον τα έχεις μπλεγμένα λίγο και δεν ξέρεις τι σημαίνει αυτό θα σου πω εγώ που το ξέρω από πρώτο χέρι. ……
Να σου πω πρώτα για τη λέξη ΑΣΕΠ… Λοιπόν για μένα η λέξη αυτή σημαίνει να μαγειρεύω μόνος, να τρώω μόνος, να πλένω τα ρούχα μου και της μαμάς μου, να μετακομίζω στο σπίτι της γιαγιάς σε έκτακτες ανάγκες…

Έγινε αυτό κάμποσες φορές. Έπειτα άρχισαν τα ταξίδια…Δε θα σου πω τι σημαίνει σ” άλλο σχολείο να κάνω αγιασμό κι από άλλο να παίρνω απολυτήριο της τάξης, αυτά είναι ψιλά γράμματα. Στην αρχή επαναστατούσα, μετά συμβιβάστηκα, τώρα καταλαβαίνω. Καταλαβαίνω και τη λέξη «οικονομία» που κάνει μόνη της η μάνα μου για να μη μου στερήσει εμένα τίποτα. Αλλά εγώ κάνω τη δική μου οικονομία και δεν της λέω πως τα τζιν μου κόντυναν και τα παπούτσια μου θέλουν τσαγκάρη.

Τα καλοκαίρια δε μ” αρέσουν. Η μάνα μου ιδρώνει και ξεϊδρώνει μπροστά στον υπολογιστή να κατεβάζει πίνακες και να μετράει ποσοστά. Αλλά φέτος το μεγάλο πανηγύρι άρχισε από πιο νωρίς.
Η μάνα μου φέτος μου υποσχόταν πως πολλά θ” αλλάξουν γιατί διορίζεται επιτέλους. Αλλά το τροπάρι άρχισε ν” αλλάζει από νωρίς. 13 Απρίλη ημέρα Τρίτη ήταν το αποκορύφωμα. Δεν την ξεχνώ αυτή τη μέρα. Από τότε έγινα εγώ ο μεγάλος κι αυτή η μικρή.

Πολλές φορές έχω ζηλέψει τα παιδιά που την είχαν δασκάλα, πάντα της το φιλούσα που έβαζε τη δουλειά πάνω από μένα. Αλλά τώρα πια μόνον την πονάω και φοβάμαι και για τους δυο μας.
Οι συμμαθητές μου περιμένουν το καλοκαίρι πώς και πώς. Εγώ τρέμω πως θα “ναι το χειρότερο απ” όλα. Δε με νοιάζει που δε θα πάω διακοπές, έχω συνηθίσει. Δε με νοιάζει για πράγματα, ρούχα κι ανέσεις που δεν έχω. Το φόβο στο βλέμμα της δεν αντέχω άλλο. Εσείς βάζετε πρώτα εμένα από τη μαμά μου, έτσι λέτε στην τηλεόραση. Η μάνα μου γιατί λέει πως μας αφανίζετε και τους δυο;;;
Αυτά…
Σας καλημερίζω
Ένας μαθητής Α' Λυκείου.

Πηγή: 36dimotiko.blogspot.gr

*από: iefimerida.gr http://www.iefimerida.gr

Ο Μάριος Χατζηδήμου από τα Γιάννενα ένας 14χρονος Έλληνας που βγήκε πρώτος ανάμεσα σε 1.000.000 μαθητές από όλο τον κόσμο

       Διαβάστε το γράμμα του!      



Συγκίνησε όλο τον κόσμο όταν σηκώθηκε στο βάθρο της Ντόχα του Κατάρ, διαβάζοντας στα ελληνικά την επιστολή που είχε γράψει στον αγαπημένο του τενίστα Ρότζερ Φέντερερ. Ο Μάριος Χατζηδήμου από τα Γιάννενα έγραψε ένα κείμενο που τον ανέδειξε «Χρυσό Ολυμπιονίκη» σε διεθνή διαγωνισμό έκθεσης, στο οποίο μάλιστα αναδείκνυε την σημασία των Ολυμπιακών αγώνων γι’ αυτόν.




«Γράψτε μια επιστολή σε έναν αθλητή ή μια μορφή του αθλητισμού που θαυμάζετε για να εξηγήσετε τι σημαίνουν για εσάς οι Ολυμπιακοί Αγώνες» ήταν το θέμα της έκθεσης στον διαγωνισμό στον οποίο έλαβαν μέρος περισσότεροι από ένα 1.000.000 νέοι από 55 χώρες, μέσω των ταχυδρομείων των χωρών τους.

«Χρυσός Ολυμπιονίκης» αναδείχθηκε ο 14χρονος Μάριος Χατζηδήμου, από τα Γιαννιτσά, ο οποίος με το γράμμα του προς τον αγαπημένο του τενίστα Ρότζερ Φέντερερ, συγκίνησε την κριτική επιτροπή και κέρδισε τον διαγωνισμό.
Αυτή είναι η έκθεση του μαθητή της β' Γυμνασίου:

Αγαπητέ Ρότζερ Φέντερερ,

Είμαι ο Μάριος, ένας από τους χιλιάδες, φαντάζομαι θαυμαστές σου. Ένας μικρός, ασήμαντος Μάριος, μπροστά σ' έναν γίγαντα του αθλητισμού. Κι ο λόγος που σου γράφω; Για να σ' ευχαριστήσω... να σ' ευχαριστήσω, που ξύπνησες μέσα μου την αγάπη για τον αθλητισμό και το τένις!

Χρόνια παρακολουθώ τους αγώνες και τις προσπάθειές σου στα γήπεδα, χειροκροτώ τις νίκες σου και θαυμάζω την επιμονή σου στις δύσκολες στιγμές. Το ανέβασμα σου όμως στο βάθρο του νικητή στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου, ήταν το «σερβίς», για την δική μου είσοδο στο άθλημα.

Άρπαξα την παρατημένη ρακέτα του αδελφού μου και αποφασιστικά μπήκα στο γήπεδο, έτοιμος να νικήσω. Τότε συνειδητοποίησα πόσο διαφορετικό είναι, να βλέπεις την ρακέτα στα χέρια του Φέντερερ από το να προσπαθείς να την κουμαντάρεις στα δικά σου χέρια. Παιδεύτηκα, ίδρωσα, άκουσα δικαιολογημένα τις φωνές του προπονητή μου, όμως δεν τα παράτησα. Η μορφή σου στο βάθρο του Ολυμπιονίκη, με κρατούσε εκεί και συνέχιζα...

Συνέχιζα και ονειρευόμουνα... Κάποια μέρα, κτυπώντας το μπαλάκι, εκσφενδονίστηκε μαζί και η φαντασία μου, μακριά, πολύ μακριά στον χρόνο και στον τόπο. Βρέθηκα, λέει, εκεί, στην Αρχαία Ολυμπία, στην μεγάλη γιορτή του αθλητισμού, στους πρώτους επίσημους Ολυμπιακούς Αγώνες. 776 π.Χ.- οι κήρυκες γυρνούν όλη την Ελλάδα και αναγγέλλουν το γεγονός. Οι πόλεμοι σταματούν, γιατί ο αθλητισμός ενώνει και συμφιλιώνει τους ανθρώπους, έτσι τουλάχιστον ήταν τότε! Νέοι από κάθε άκρη της χώρας, καταφθάνουν εκεί με λεβέντικη ψυχή και σώμα, για ν' αγωνισθούν τον «καλόν αγώνα», το «Ευ αγωνίζεσθαι». Τι υπέροχες λέξεις, τι φανταστική ατμόσφαιρα!

Ήσουν κι εσύ, λέει, εκεί. Οι ιστορικές μου γνώσεις σε απορρίπτουν, όμως η φαντασία μου σε θέλει εκεί. Ν' αγωνίζεσαι και να στεφανώνεσαι με την αγριελιά. Να ποτίζεις με τον ιδρώτα σου, το χώμα της αρχαίας Ολυμπίας και να δοξάζεσαι μαζί με τον Διαγόρα της Ρόδου, τον Πολυδάμα, τον Θεαγένη.

Ναι, είμαι περήφανος, που η δική μου πατρίδα, η Ελλάδα, έθεσε τα θεμέλια του σύγχρονου αθλητισμού. Το αθλητικό πνεύμα, σαρκώθηκε και μορφοποιήθηκε στους αγώνες της αρχαιότητας. Η Ολυμπιακή φλόγα, λαμπρυνόμενη με τις άξιες του Ελληνικού πολιτισμού, φώτισε την οικουμένη. Η αγωνιστικότητα, η ευγενής άμιλλα, ο αυτοέλεγχος, η συνεργασία, μέσ' από τον αθλητισμό, εμπλούτισαν και όλη την στάση του ανθρώπου απέναντι στην ζωή...
...Στεκόσουν εκεί, στεφανωμένος, ακτινοβολώντας την χαρά της νίκης, όταν σε πλησίασα ντροπαλά, σου έπιασα το χέρι, σε κοίταξα στα μάτια και σε ρώτησα:

- Πως νιώθεις, Ρότζερ; Τι σημαίνουν για σένα όλα αυτά;
- Άκου μικρέ μου, μου απάντησες με μια φωνή κρυστάλλινη, που ακόμα αντηχεί στ' αυτιά μου. «Αγωνίζομαι» σημαίνει «νικώ», να το θυμάσαι αυτό. Η συμμετοχή, ο αγώνας, είναι ήδη μια μεγάλη νίκη, ανεξάρτητα απ' το τρόπαιο. Νίκη ενάντια στους φόβους, τις ανασφάλειες και τις δυσκολίες του εαυτού σου, ενάντια στον εγωισμό και την φιλαυτία σου. Νίκη υπέρβασης του εαυτού σου. Και κάτι ακόμα: «Νικώ» σημαίνει «Αγαπώ». Αγαπώ τον συναγωνιστή μου, που μου έδωσε την ευκαιρία ν' αγωνιστώ, τον προπονητή μου, που μου έμαθε τον τρόπω ν' αγωνίζομαι και να νικώ, τον κόσμο που με στηρίζει στην προσπάθεια και στον δρόμο προς τη νίκη, τον Θεό, που μου χαρίζει την δυνατότητα ν' αγωνίζομαι και να νικώ!

- Άουτ! Μάριε, συγκεντρώσου επιτέλους στο παιχνίδι! Ήταν η φωνή του προπονητή μου, που με έβγαλε ξαφνικά από την ονειροπόλησή μου. Όμως όχι, εκείνη την ημέρα, δεν ήταν δυνατόν να συγκεντρωθώ σε κανένα παιχνίδι. Ήθελα να διηγηθώ, όλα αυτά που έζησα, στους πρώτους Ολυμπιακούς αγώνες. Όλοι μαζί, ο προπονητής και οι συμπαίκτες μου, γίναμε μια συντροφιά κι αναβαπτισθήκαμε στο πνεύμα των Ολυμπιακών αγώνων.

Μιλήσαμε για το περίφημο Ευ αγωνίζεσθαι, αυτό που οι σύγχρονοι άνθρωποι, μπορούν τέλεια να ερμηνεύσουν ετυμολογικά, όσον όμως αφορά την πράξη, δυσκολεύονται από λίγο έως τραγικά! Στοχεύοντας αποκλειστικά στον πρωταθλητισμό, λούζονται στα βρώμικα κι επικίνδυνα νερά των αναβολικών, θυσιάζοντας στον βωμό της εφήμερης δόξας, την καθαρότητα της ψυχής και του σώματος. Η εξόντωση του αθλητή και η δυσφήμιση των αγώνων, είναι το μόνο αντίτιμο που εισπράττει κανείς από τέτοιες ενέργειες.

Ε, λοιπόν για μένα οι Ολυμπιακοί Αγώνες δεν σημαίνουν, ούτε αναβολικά, ούτε πρωταθλητισμό, ούτε οικονομικά συμφέροντα, οικονομική κρίση, αντιζηλίες και μίση. Σημαίνουν χαρά για την συμμετοχή, «ευ αγωνίζεσθαι», φιλία, ειρήνη και σ' αυτό το πνεύμα εύχομαι να σταθούν οι φετινοί Ολυμπιακοί Αγώνες.

Σταματώ εδώ την φλυαρία μου, που ίσως σε κούρασε και σου εύχομαι μέσα απ' την ψυχή μου, σε όλη σου την ζωή, ν' αγωνίζεσαι, να νικάς και ν' αγαπάς, όπως ακριβώς εσύ μου δίδαξες. Σ' ευχαριστώ για άλλη μια φορά και σε περιμένω, εκεί που πρωτοσυναντηθήκαμε... Στην αρχαία Ολυμπία, στην Ελλάδα, στην πατρίδα του πολιτισμού και του αθλητισμού.

Στην πανέμορφη και πολυαγαπημένη μου πατρίδα, που όσες δυσκολίες και τρικυμίες κι αν περνά τώρα, « δεν την σκιάζει φοβέρα καμιά», γιατ' «έχει στο κατάρτι της βιγλάτορα, παντοτινό, τον Ήλιο, τον Ηλιάτορα»!

Με αγάπη και θαυμασμό,
Μάριος Α. Χατζηδήμου

_________________

Τρίτη 15 Οκτωβρίου 2013

Ο ΣΕΡΓΙΟΣ ΚΑΙ Ο ΒΑΚΧΟΣ ΤΟΥ Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗ του Ανδρέα Εμπειρίκου

(συνέκδοση με τις Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ)

ΑΝΔΡΕΑΣ  ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ
Ο ΣΕΡΓΙΟΣ ΚΑΙ ΒΑΚΧΟΣ
ΤΟΥ
Μ. ΚΑΡΑΓΑΤΣΗ



ΠΡΟΛΟΓΟΙ: ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ - ΜΑΡΙΝΑ ΚΑΡΑΓΑΤΣΗ
Συνέκδοση: Εκδόσεις ΑΓΡΑ - Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ
Οκτώβριος 2013
Αρ. σελίδων: 88, Τιμή : 9,50 Ευρώ




«Όταν, προ ολίγων ετών σε μια ηχογραφημένη περιγραφή ωρισμένων φωτογραφιών μου, έδινα μία προσωπική ερμηνεία της φυσιογνωμίας του Καραγάτση, παρομοίωσα τον μεγάλον αυτόν συγγραφέα με δένδρο που αντλεί από τα βάθη της γης όλα τα αναγκαία για την ανάπτυξή του συστατικά και το οποίον, με το πυκνό του φύλλωμα, αναπνέει αφ’ ενός και γοητεύει αφ’ ετέρου τον κάθε άνθρωπο που στέκει μπροστά του, σε μια δοσοληψία μυστική που ξεπερνά τα όρια της συνήθους ”λογοτεχνικής επικοινωνίας“ μεταξύ συγγραφέως και αναγνώστου, και μετατρέπει την επικοινωνία αυτή πέρα του λογοτεχνικού στοιχείου στα καλλίτερα του έργα –όπου η συγκίνησις και η σκέψις δεν είναι σκοπός, δεν είναι “ατομικαί υποθέσεις” αλλά καθολικαί δυνάμεις ζωής και η σκέψις, όχι της σκέψεως αυτοερωτική ενέργεια– σε κινητήρια δύναμη καθολικά συνουσιαστική.
»Πολλά από τα παλαιότερα έργα του Καραγάτση επιτρέπουν στον αναγνώστη να καταλήξη εις τας ανωτέρω σκέψεις και εις τον χαρακτηρισμόν από τον οποίον εκπορεύονται. Κανένα όμως άλλο έργον τόσο πολύ όσο ο Σέργιος και Βάκχος.»
 ΑΝΔΡΕΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ
~~~~~~~~

Το κείμενο του Ανδρέα Εμπειρίκου για το μυθιστόρημα του Μ. Καραγάτση Σέργιος και Βάκχος βρέθηκε στις τελευταίες σελίδες ενός τετραδίου του 1960. Πρόκειται για το μοναδικό γραπτό τεκμήριο τόσο της θερμής φιλίας που αναπτύχθηκε μεταξύ των δύο, όσο και του θαυμασμού του Εμπειρίκου για το έργο του Καραγάτση και ιδιαίτερα για τον Σέργιο και Βάκχο, στον οποίο αναφέρεται αποσπασματικά μία ακόμα φορά στο ημερολόγιο του ταξιδιού στη Ρωσία. Ο Εμπειρίκος μιλούσε συχνά για το μυθιστόρημα αυτό και για το έργο του Καραγάτση, τον οποίο θεωρούσε τον πιο σημαντικό Έλληνα μυθιστοριογράφο. [...] 
Το ενθουσιώδες αυτό κείμενο δεν είναι μια κριτική, ο Εμπειρίκος ήταν άλλωστε αντίθετος στην ιδέα της κριτικής, συνδιαλέγεται με το μυθιστόρημα του Καραγάτση, απηχώντας ίσως στοιχεία ζωντανών διαλόγων των δύο φίλων. Μοιάζει να γράφτηκε για να δημοσιευτεί και ίσως ο θάνατος του Καραγάτση ακύρωσε την πρόθεση αυτή.
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ
~~~~~~~~

Μια φορά κι έναν καιρό ζούσαν στην Αθήνα δύο φίλοι: Ο ποιητής Ανδρέας Εμπειρίκος και ο λογοτέχνης Μ. Καραγάτσης. Ήταν φίλοι μα όχι γκαρδιακοί, γιατί πολλά τους χώριζαν, σε πολλά διαφωνούσαν.
Υπήρχε όμως και ένα θέμα ιδιαίτερα σημαντικό που τους έβρισκε απόλυτα σύμφωνους: Ο Έρωτας εν γένει, αλλά και η κοινή αρνητική τους στάση όσον αφορά του τρόπο που η Εκκλησία αντιμετωπίζει τις ερωτικές σχέσεις.
 «Ναι, φίλτατε Δημήτρη», φώναζε έμπλεος ενθουσιασμού ο Εμπειρίκος όταν τύχαινε να συναντηθούν, «ο έρωτας πρέπει να είναι πάντοτε ελεύθερος με όλας τας ηδονάς του». «Συμφωνώ και επαυξάνω, αγαπητέ» απαντούσε ο Καραγάτσης με τη βαριά και μελαγχολική φωνή του και συμπλήρωνε με τον δικό του πεζογραφικό λόγο: «Δώσε, βρε αδελφέ, ανάσα στον άνθρωπο και μην του λες πως κάθε χαρά της επίγειας ζωής οδηγεί μετά θάνατο στην Κόλαση. 
Η στέρηση αγριεύει τον άνθρωπο και τον κατευθύνει σε κάθε λογής κακοποιό δραστηριότητα».
ΜΑΡΙΝΑ ΚΑΡΑΓΑΤΣΗ

~~~~~~~~

Πέμπτη 3 Οκτωβρίου 2013

Ενιαίο το έργο της εκπαίδευσης και της ανθρωπιάς

Του Ι. Ν. Μαρκόπουλου*

Ούτε η στοιχειώδης πρόνοια να κρατηθούν τα προσχήματα μιας έστω λογικής αιτιολόγησης της επιλογής τους, δεν υπήρξε. Όρισαν τον αριθμό των διοικητικών υπαλλήλων των ΑΕΙ και ΤΕΙ, που θα πρέπει να μπουν στο καθεστώς της διαθεσιμότητας, με ακρίβεια δεκαδικού ψηφίου, και προσπαθούν εκ των υστέρων να αξιολογήσουν, λέει, την κατάσταση και να δουν τις πραγματικές ανάγκες σε διοικητικό προσωπικό. Την άμαξα λοιπόν μπροστά από το άλογο, και ύστερα απορούμε για τη γενικότερη δυσπιστία απέναντι στις αξιολογήσεις.

http://www.efsyn.gr/?p=125812

Τι κι αν οι πρυτάνεις επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει πλεονάζον προσωπικό, αλλά έλλειψη υπαλλήλων; Τι κι αν επισημαίνεται, από όλες τις πλευρές της ακαδημαϊκής κοινότητας, ότι η επιβολή της διαθεσιμότητας θα δημιουργήσει ανυπέρβλητα προβλήματα στο διδακτικό και ερευνητικό έργο των ιδρυμάτων, θέτοντας έτσι σε ουσιαστικό κίνδυνο και το πολύ καλό όνομα των ελληνικών ΑΕΙ στον διεθνή χώρο; Οχι μόνο κανείς δεν νοιάζεται, αλλά το υπουργείο Παιδείας σχεδιάζει –με αλλαγές στο ωρολόγιο πρόγραμμα, με την εξαφάνιση μαθημάτων και με τις συγχωνεύσεις σχολείων και τμημάτων– τον εξοστρακισμό, μέσα στα επόμενα δύο χρόνια, 20.000 εμπειρότατων και άρα αναντικατάστατων εκπαιδευτικών της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης («Εφ.Συν», 16.4.2013).
Στη χώρα που γέννησε την έννοια της Παιδείας στον ευρωπαϊκό χώρο –ας μου επιτραπεί εδώ μια εδραιωμένη εμμονή μου στη συνέχεια της ελληνικής τουλάχιστον γλώσσας, όπως και η αναφορά ότι συχνά εμφανίζεται στην ξένη βιβλιογραφία η λέξη Paideia– ποτέ δεν προσέχτηκε ιδιαίτερα στη χώρα μας η Παιδεία και η εκπαίδευση, ποτέ τουλάχιστον για μεγάλο και καθοριστικό χρονικό διάστημα. Αν εξαιρέσουμε τη φωτεινή και μοναδική εξαίρεση της σύντομης αλλά τόσο παραγωγικής για τα εκπαιδευτικά μας πράγματα περιόδου που ο τότε πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου ανέλαβε το 1964, όχι μόνο συμβολικά, και το υπουργείο Παιδείας, κανείς άλλος πρωθυπουργός δεν αναγνώρισε, στην πράξη, τη ζωτική για τον τόπο σημασία αυτού του υπουργείου, που θα μπορούσε αυτό ουσιαστικά να θεωρεί το πραγματικό υπουργείο Εθνικής Αμυνας της χώρας.
Αν και η καθοριστική σημασία της Παιδείας και της εκπαίδευσης δεν μπόρεσε να γίνει κατανοητή από τα εκάστοτε πρωθυπουργικά γραφεία στα χρόνια που ακολούθησαν, αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξαν συνειδητές προσπάθειες, προς την αντίθετη όμως κατεύθυνση, που υποστήριζαν, θεωρητικά και πρακτικά, μια όχι απλώς νεοφιλελεύθερη, αλλά μια άκρως νεοφιλελεύθερη εκπαιδευτική πολιτική, προτείνοντας ακόμη και τη συγχώνευση του υπουργείου Παιδείας με το υπουργείο Εμπορίου, για τη μεγαλύτερη και αποδοτικότερη, λέει, σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας.
Προφανώς, μια πραγματιστική πολιτική σκέψη –με έναν καθαρά ωφελιμιστικό, τεχνοκρατικό, αγοραίο και σχετικιστικό αξιακό κώδικα– δεν έχει πολλά περιθώρια, με τα Inputs και τα Outputs, να αναγνωρίσει το ουσιαστικό και ζωτικό έργο της Παιδείας. Γι’ αυτήν, η Παιδεία, που την αναγνωρίζει μάλλον μόνο ως εκπαίδευση, έχει μια καθαρά εργαλειακή αξία, ανταλλάξιμη στη ρωμαϊκή αρένα της ελεύθερης αγοράς. Πρόκειται για μια εκπαίδευση όπου οι εργαλειακές ικανότητες, και ιδίως οι ικανότητες της αποτελεσματικότητας και της ηγεσίας (leadership), όχι απλώς προηγούνται των ικανοτήτων τού συναισθάνεσθαι και της ηθικής ορθότητας, αλλά σιωπηλώς τις απορρίπτουν ως τροχοπέδη των επιδιώξεών τους. Αυτή η εκπαίδευση «α λα μπολονέζ», που επιβάλλεται από τον παγκόσμιο καπιταλισμό και την αντίστοιχη με την αγοραία ιδεολογία του εκπαιδευτική πολιτική, έχει σίγουρα σχέση με μια μακάβρια εστίαση, αφού όσο αυτή θα εδραιώνεται και θα αναπτύσσεται, τόσο πιο άκαρδα και βάρβαρα θα οδηγεί στην «ανθρωποφαγία», την οποία ανέφερα και στο προηγούμενο άρθρο μου («Εφ.Συν.», 5.9.2013).
Πράγματι, στην παγκοσμιοποιημένη μας εποχή, το εκπαιδευτικό πρόβλημα είναι παγκόσμιο αλλά και τοπικό. Δεν έχουμε τη δύναμη να επηρεάσουμε τη διεθνή κατάσταση. Υπάρχουν όμως σίγουρα θεσμοθετημένες συνταγματικά αντιστάσεις, που μπορούμε, αν κατανοήσουμε όμως πρώτα τη σημασία του διακυβεύματος, να ενεργοποιήσουμε και να υπερασπιστούμε. Οταν οι νέοι άνθρωποι δεν θα μπορούν να κατανοήσουν το νόημα μιας απλής πρότασης σε τέσσερις γραμμές, όταν δεν θα είναι σε θέση να εκφραστούν, να αρθρώσουν κριτικό λόγο, να κάνουν μια απλή διαίρεση, όταν ο δάσκαλος ή η δασκάλα θα έχουν μεταφερθεί από την αίθουσα διδασκαλίας σε έναν υπολογιστή και θα έχουν «κακοποιηθεί», κυριολεκτικά και μεταφορικά, καθώς θα έχουν μετατραπεί σε ολόγραμμα, θα είναι ήδη πολύ αργά για όλους μας.
Ας σκύψει η πολιτεία με σεβασμό και με πραγματική έγνοια πάνω στα φλέγοντα αυτά ζητήματα των διοικητικών υπαλλήλων των ΑΕΙ και ΤΕΙ και όλων των εκπαιδευτικών. Το έργο όλων μας, στον εκπαιδευτικό χώρο, είναι ενιαίο και αδιαχώριστα σημαντικό. Την αναγνώριση της τεκμηριωμένης αυτής αλήθειας, που πέρα από την αλληλεγγύη έχει ουσιαστική βάση, την οφείλουμε, με αίσθημα ευθύνης και δίχως λαϊκισμούς, στους νέους ανθρώπους που καλούμαστε να εκπαιδεύσουμε στην ανθρωπιά, κατά πρώτον, και στην επιστημονική εξειδίκευση και δεξιότητα, κατά δεύτερον.


___________
* Καθηγητής Τεχνολογικής και Φιλοσοφικής Θεώρησης της Τεχνοεπιστήμης στο ΠΤΔΕ της Παιδαγωγικής Σχολής του ΑΠΘ


Δευτέρα 30 Σεπτεμβρίου 2013

Tα 'λεγε ο δάσκαλος, αλλά εγώ δεν τον άκουσα…



Την περίοδο του Εθνικού διχασμού στην Κρήτη, ένας επιθεωρητής δημοτικής εκπαίδευσης ανέβαινε μ’ ένα μουλάρι σ’ ένα ορεινό και δύσβατο χωριό, για να επιθεωρήσει τον εκεί δάσκαλο.
Στο δρόμο που πήγαινε συναντά έναν αγωγιάτη και τον ρωτά:
«Δε μου λες, πατριώτη, ο δάσκαλος τι είναι; Βενιζελικός ή βασιλικός;».
«Βενιζελικός», απαντά ο αγωγιάτης.
«Α, το γαϊδούρι» σχολίασε ο επιθεωρητής.
Ο αγωγιάτης όμως... ήταν Βενιζελικός και φίλος του δασκάλου και έτρεξε να μεταφέρει στο δάσκαλο τη στιχομυθία.
«Το και το, δάσκαλε. Σε είπε γαϊδούρι».
Την επομένη μπαίνει ο επιθεωρητής στην τάξη και ρωτά το δάσκαλο ποιο είναι το μάθημα της ημέρας.
«Τα σημεία της στίξεως», απαντά ο δάσκαλος.
«Ας δούμε, λοιπόν, τι ξέρουν τα παιδιά», λέει ο επιθεωρητής.
Ο δάσκαλος σήκωσε ένα μαθητή στον πίνακα, τον Σήφη, και του είπε να γράψει τη φράση: Ο επιθεωρητής είπε, ο δάσκαλος είναι γαϊδούρι.
Αφού, έκπληκτος ο μαθητής, το έγραψε, τον ρωτά ο δάσκαλος: «Ποιος είναι, παιδί μου, γαϊδούρι;».
«Ο δάσκαλος», ψέλλισε ο μαθητής.
«Και ποιος το είπε;».
«Ο επιθεωρητής, κύριε».
«Ωραία», είπε ο δάσκαλος. «Βάλε ακόμα ένα κόμμα».
Ο επιθεωρητής, είπε ο δάσκαλος, είναι γαϊδούρι.
Μόλις τελείωσε ο μαθητής, τον ρωτά ο δάσκαλος: «Ποιος είναι τώρα, παιδί μου, το γαϊδούρι;».
«Ο επιθεωρητής», απαντά δειλά ο μαθητής.
«Και ποιος το είπε;»
«Ο δάσκαλος», απαντά ο μαθητής.
Οπότε στρέφεται ο δάσκαλος στην τάξη και λέει: «Είδατε παιδιά τι κάνουν τα κόμματα; Πότε βγάζουν γάιδαρο τον επιθεωρητή και πότε το δάσκαλο»!
Στις μέρες μας, ο Σήφης, παππούς πλέον, καθισμένος στην πολυθρόνα του μπροστά στη τηλεόραση άκουγε για νέες μειώσεις στις συντάξεις και μονολογεί:
-Όταν ήμουν μαθητής, άκουγα κάθε τόσο το δάσκαλο να μας λέει:«Να προσέχετε τα κόμματα! Έναλάθος κόμμα μπορεί να σας χαλάσει τελείως τη σύνταξη!»
Έπρεπε να περάσουν εξήντα χρόνια για να καταλάβω τι εννοούσε.


_______________________

Η αξία της παιδείας κατα Πλάτωνα, Πλούταρχο και Σωκράτη


Κατά τον Πλάτωνα,

Δεν είναι βέβαια, είπα εγώ, καλέ Αδείμαντε, όπως θα νόμιζε κάποιος, πολλά και μεγάλα αυτά που ζητάμε απ’ αυτούς να κάνουν, αλλά όλα είναι εύκολα. εάν τηρούν το λεγόμενο μεγάλο παράγγελμα, ή καλύτερα να'πουμε αντί μεγάλου επαρκούς. Ποιο είναι αυτό; είπε. Η παιδεία, απάντησα εγώ, και η ανατροφή. Διότι, εάν παίρνοντας καλή παιδεία, γίνονται μετρημένοι, άνθρωποι. εύκολα θα κατανοήσουν όλα αυτά και άλλα βέβαια, όσα εμείς τώρα παραλείπουμε, δηλαδή και την απόκτηση γυναικών και τους γάμους και την παιδοποιία, επειδή όλα αυτά σύμφωνα με τα κοινώς λεγόμενα, πρέπει οι φίλοι, στη μεγαλύτερη δυνατή έκταση, να έχουν κοινά. Πολύ σωστά βέβαια, είπε, θα γινόταν (έτσι). Και οπωσδήποτε, είπα, ένα πολιτικό σύστημα, όταν βέβαια κάποτε ξεκινήσει σωστά, προχωρεί αυξανόμενο σαν κύκλος. Διότι η ανατροφή και, η εκπαίδευση, όταν κρατιέται μέσα σε καλές αρχές, δημιουργεί φύσεις , και ακολούθως οι χρηστές φύσεις που παίρνουν τέτοια παιδεία γίνονται ακόμη καλύτερες από τις προηγούμενες και σε άλλα θέματα και στην παιδοποιία, όπως ακριβώς γίνεται και με τα άλλα ζώα. Εύλογο είναι αυτό, είπε. Και, για να είμαι σύντομος, οι επόπτες της πόλεως πρέπει να τηρούν αυτό το παράγγελμα, ώστε να μην το παραμελήσουν και αχρηστευθεί, αλλά περισσότερο από κάθε άλλο πράγμα (πρέπει) αυτό να διαφυλάττουν.
Όταν λοιπόν, έχοντας πια αρχίσει να παίζουν τα παιδιά με καλά παιγνίδια. μέσω της μουσικής δεχτούν τη νομιμοφροσύνη,πάλι σε αντίθεση με τα παιδιά κακής ανατροφής, αυτή η κατάσταση τους ακολουθεί σε όλα και τους ισχυροποιεί, επανορθώνοντας όποιο κακό είχε η πόλη κατά το παρελθόν•. Αληθή βεβαίως είναι αυτά, είπε. Αλλά αυτοί και όσες, είπα, θεωρούνται ασήμαντες διατάξεις, τις βρίσκουν καλώς έχουσες, αυτές που οι προγονοί ολοκληρωτικά κατάργησαν. Ποιες είναι αυτές; Οι ακόλουθες: το έθιμο της σιγής των νεοτέρων ενώπιον των γεροντότερων όταν τούτο επιβάλλεται, της παραχώρησης θέσεων και το να σηκώνονται όρθιοι και τη φροντίδα των γονέων και τo κούρεμα βεβαίως και τον ιματισμό και τις υποδήσεις και την όλη εμφάνιση του σώματος και όλα τα άλλα που είναι σχετικά. Ή διαφωνείς; Εγώ βεβαίως (έτσι νομίζω). Είναι όμως ανόητο να νομοθετούμε αυτά• διότι ούτε νομίζω ότι κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει, ούτε, εάν νομοθετηθούν με προφορικό λόγο ή και με γραπτή διατύπωση, είναι δυνατόν να ισχύσουν. Δηλαδή, πώς το εννοείς; Αδείμαντε, είπα εγώ, συμβαίνει με βεβαιότητα στα θέματα της παιδείας όποιο δρόμο πάρει κάποιος στα παιδικά του χρόνια αυτόν να ακολουθεί και στην υπόλοιπη ζωή του. Ή δε δε καλεί πάντοτε κοντά του το όμοιο πράγμα ένα άλλο που του μοιάζει; Τι άλλο βέβαια (θα μπορούσε να γίνει); Και τελειώνοντας, νομίζω πως μπορούμε με βεβαιότητα να πούμε ότι αυτή (η αγωγή) καταλήγει σε μια συνολικότατα και δυναμική κατάσταση, που είναι ή καλή κατάσταση ή το αντίθετό της.


Κατά τον Πλούταρχο

Συγκεφαλαιώνοντας λοιπόν εγώ ισχυρίζομαι (και ευλόγως θα φανώ μάλλον ότι χρησμοδοτώ παρά ότι παραινώ) ότι ένα είναι η αρχή και το μέσον και το τέλος, και συγκεφαλαίωση όλων αυτών, η σπουδαία αγωγή και η ορθή παιδεία, και ισχυρίζομαι ότι αυτές οδηγούν και συνεργούν στην απόκτηση) αρετής και ευδαιμονίας και ότι τα υπόλοιπα αγαθά είναι ανθρώπινα και ασήμαντα και δεν είναι άξια επιδίωξης• δηλαδή, η μεν ευγενής καταγωγή είναι καλό πράγμα, αλλά είναι αγαθό των προγόνων - ο πλούτος βέβαια βέβαια είναι πράγμα που αξίζει, αλλά είναι τυχαίο απόκτημα, επειδή-από μεν τους έχοντες πολλές φορές αφαιρείται, σε όσους δε δεν έχουν ελπίδα απόκτησής του η τύχη έρχεται και τον φέρνει• άλλωστε, ο πολύς πλούτος είναι ο στόχος των επιδιωκόντων να αφαιρούν πορτοφόλια, δηλαδή των κακούργων υπηρετών και των συκοφαντών, και, το κυριότερο, τον έχουν και οι πλέον αχρείοι• η δόξα βέβαια είναι μεν σεβαστή, αλλά δεν είναι ασφαλής• το κάλλος βέβαια είναι περιπόθητο, αλλά’ μικρής διάρκειας• η υγεία οπωσδήποτε είναι μεν πολύτιμο πράγμα αλλά’ ευμετάβλητο – η δύναμη είναι μεν μεν αξιοζήλευτη, αλλά ευάλωτη από την ασθένεια και τα γηρατειά. 

Και, για να μιλήσω γενικά, άν κάποιος καυχάται για τη σωματικής του δύναμη, ας έχει υπόψιν του ότι έχει εσφαλμένη γνώμη. Γιατί πόσο είναι το μέγεθος της ανθρώπινης δύναμης μπροστά στη δύναμη των άλλων ζώων; Εννοώ δηλαδή τη δύναμη, παραδείγματος χάριν, των ελεφάντων και των ταύρων και των λεόντων. Η παιδεία^είναι, η μόνη από τις ιδιότητες μας που είναι αθάνατη και θεία. Και εξ όλων δυο είναι τα σπουδαιότερα στην ανθρώπινη φύση, δηλαδή ο νους και ο λόγος. Και ο μεν νους (: σκέψη) κυριαρχεί• επί του λόγου, ο δε λόγος (: γλώσσα) υπηρετεί το νου, ο οποίος από μεν την τύχη δεν αναλίσκεται, από δε τη συκοφαντία δεν αφαιρείται, από δε τη νόσο δε φθείρεται και από τα γηρατειά δεν καταστρέφεται. 

Διότι μόνος ο νοΰς ενώ παλιώνει, αποκτά νεανική ισχύ, και ο χρόνος, ενω αφαιρεί όλα τα άλλα, προσθέτει στα γηρατειά τη γνώση. Και βέβαια ο πόλεμος ενώ παρασύρει και καταστρέφει τα πάντα σαν χείμαρρος, μόνο την παιδεία δεν μπορεί να αφαιρέσει, Και νομίζω ότι ο Μεγαρευς φιλόσοφος Στίλπων έδωσε αξιομνημόνευτη απάντηση, όταν ο Δημήτριος, αφού κυρίευσε την πόλη, την κατεδάφισε, αυτός ερώτησε τον Στίλπωνα εάν είχε κάτι απολέσει. Και αυτός απάντησε: «Όχι βέβαια, διότι ο πόλεμος δε λαφυραγωγεί την αρετή». Ακόμη, σύμφωνη και συνάδουσα με αυτή φαίνεται η απάντηση του Σωκράτη• πράγματι αυτός, όταν, όπως νομίζω, τον ρώτησε ο Γοργίας ποια γνώμη έχει για τον μεγάλο βασιλιά και αν νομίζει ότι αυτός είναι ευτυχής, απάντησε: «Δεν ξέρω ποια είναι η κατάστασή του από άποψη αρετής και παιδείας», επειδή κατά τη γνώμη του η ευτυχία βρίσκεται σ’ αυτά και όχι στα αγαθά της τύχης.

Κατά τον Σωκράτη
Ακόμα και όταν (ο Σωκράτης) αστειευόταν, ουδόλως ολιγότερων απ’ ό,τι συνέβαινε στις σοβαρές συζητήσεις ωφελούσε την παρέα του. Δηλαδή, πολλές φορές συνέβαινε να λέγει ότι αγαπάει κάποιον, αλλά ήταν ολοφάνερο ότι δεν προτιμούσε αυτούς που είχαν γεννηθεί με ωραία σώματα, αλλά αυτούς που είχαν ψυχές με ροπή προς την αρετή. Και αντιλαμβανόταν τις αγαθές φύσεις από την ταχύτητα μάθησης σ’ όσα επιδίδονταν και την ικανότητα να απομνημονεύουν όσα μάθαιναν και από την έφεση προς όλα τα μαθήματα, μέσω των οποίων είναι δυνατόν κάποιος να κυβερνά επιτυχώς το σπίτι (του) και την πόλη, και γενικά καλώς να διατίθεται προς τους ανθρώπους και τα ανθρώπινα πράγματα. Γιατί νόμιζε ότι οι άνθρωποι αυτής της ποιότητας) εάν, είχαν εκπαιδευθεί. όχι μόνον οι ίδιοι θα .γίνονταν ευτυχείς και θα κυβερνούσαν τα σπίτια τους επιτυχώς, αλλά θα μπορούσαν να κάνουν ευτυχείς και τους άλλους ανθρώπους και τις πόλεις. 

Και δεν προσέγγιζε όλους τόυς ανθρώπους με τον ίδιο τρόπο, αλλ’ όσους νόμιζαν ότι ή σαν κατά τα φυσικά προσόντα σπουδαίοι, περιφρονούσαν όμως τη μάθηση, (τους) δίδασκε ότι κατεξοχήν έχουν ανάγκη από την παιδεία όσοι θεωρούνται ότι είναι άριστες φύσεις, φέροντας το παράδειγματα των αλόγων καλής ράτσας, τα οποία, μολονότι είναι άγρια καί ορμητικά, όταν δαμαστούν από μικρή ηλικία γίνονται ευπειθή και άριστα, άμα όμως μείνουν αδάμαστα γίνονται δυσκολοσυγκράτητα και τελεί- ως άχρηστα, και από τους σκύλους καλής ράτσας, που είναι και δραστήριοι και επιθετικοί στα θηρία, όσοι καλά εκγυμνασθούν γίνονται πολύ χρήσιμοι και άριστοι στα κυνήγια, ενώ όταν παραμένουν αγύμναστοι γίνονται άχρηστοι και πολύ επιθετικοί και παντελώς απείθαρχοι. 

Κατά τον ίδιο τρόπο βέβαια και όσους από τους ανθρώπους έχουν άριστες καταβολές, που είναι και πολύ ανδρείοι στις ψυχές και πολύ ακριβολόγοι με όσα τυχόν καταγίνονται, (τους παρουσίαζε) ότι γίνονται άριστοι και ωφελιμότατοι όταν εκπαιδευτούν και μάθουν όσα πρέπει να πράττουν, γιατί επιτελούν πάρα πολλά και πολύ μεγάλα καλά. 

Όταν όμως μένουν απαίδευτοι και αμαθείς), γίνονται χείριστοι και πολύ βλαπτικοί, γιατί, αφού δεν ξέρουν να εκτιμούν χι πρέπει να πράττουν, πολλές φορές επιχειρουν πονηρά πράγματα, και, έχοντας μεγάλη ιδέα για τον εαυτό τους και ορμητικότητα, γίνονται ασυγκράτητοι και δύσκολα χειραγωγούμενοι• γι’ αυτό διαπράττουν πάρα πολλά καί πολύ μεγάλα κακά. 

Ακόμη, όσους καυχώνταν για τον πολύ τους πλούτο και νόμιζαν ότι ουδόλως έχουν ανάγκη από παιδεία, επειδή θεωρούσαν ότι θα αρκέσει ο πλούτος τους για να κάνουν οτιδήποτε θέλουν και να τιμούνται από τους ανθρώπους, τους σωφρόνιζε λέγοντας ότι είναι ανόητος όποιος νομίζει ότι, αν δε μάθει τα ωφέλιμα και τα βλαβερά, θα ξεχωρίζει αυτά, και ανόητος είναι όποιος, μην έχοντας αυτή τη γνώση, επειδή αποκτά με τον πλούτο του ό,τι θέλει, νομίζει ότι ευτυχεί, χωρίς να μπορεί να πράττει τα συμφέροντα και να παρασκευάζει τα προς το βίον του με καλό και ικανοποιητικό τρόπο• τέλος, είναι ηλίθιος όποιος νομίζει ότι, χάρη στον πλούτο του, ενώ δε γνωρίζει τίποτε, θα δώσει την εντύπωση ότι είναι αγαθός, ή, ενώ θα φαίνεται ότι ουδόλως είναι αγαθός, ότι θα αποκτήσει μεγάλη υπόληψη.

________________
Πηγή: Η παιδαγωγική διδακτική στους αρχαίους συγγραφείς, Αθανάσιος Β. Βερτσέτης, Αθήνα 2001
Πηγή: http://www.logiosermis.net/2013/09/blog-post_1582.html#ixzz2gNfWKzeu

Σάββατο 28 Σεπτεμβρίου 2013

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

Τελευταίες Ειδήσεις